Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
30 / 1 / 2021

Σκεφτόμουν την όλη κατάσταση με την πανδημία Covid-19, τις προάλλες, και παρατήρησα εκείνο που έχουμε πια πάψει να παρατηρούμε αλλά είναι το πιο καταφανές από όλα. Ασχολούμαστε, τους τελευταίους μήνες, συνεχώς με τις επιμέρους λεπτομέρειες του θέματος – με το πόσα κρούσματα έχουμε, με το πότε θα ανοίξουν ή θα κλείσουν τα μαγαζιά, με το πότε είναι νόμιμο να μη φοράς μάσκα, με το πώς να γράψεις τα δικαιολογητικά για να μπορείς να κυκλοφορήσεις, με το αν θα έχουμε πιστοποιητικά εμβολιασμού, και τα λοιπά και τα λοιπά. Όμως αγνοούμε πλέον εκείνο που, αρχικά, ήταν πασιφανές σε όσους είχαν την ψυχραιμία να κοιτάξουν αυτό το παγκόσμιο θέμα συνολικά, σαν εξωτερικοί παρατηρητές:

Έχουμε μια πανδημία, η οποία δεν είναι ούτε κατά διάνοια τόσο άγρια όσο άλλες που είχαν πλήξει την ανθρωπότητα στο παρελθόν. Αλλά είναι μια πανδημία, μια λοιμώδης νόσος που μεταφέρεται από τον έναν άνθρωπο στον άλλο. Αυτό αρκεί για την ώρα.

Όταν έχεις μια τέτοια κατάσταση, θέλεις να πάρεις κάποια μέτρα που θα βελτιώσουν γενικά τα πράγματα και όλοι θα ζουν καλύτερα απ’ό,τι αν η πανδημία αφηνόταν ανεξέλεγκτη. Αυτό είναι το λογικό.

Αν τα μέτρα που παίρνεις κάνουν γενικά την όλη κατάσταση χειρότερη για την ανθρωπότητα, τότε τι νόημα έχουν; Δεν είναι λογικό να παίρνεις τέτοια μέτρα.

Και όμως ακριβώς τέτοια μέτρα παίρνονται, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά παγκοσμίως.

Αν η πανδημία είχε αφεθεί ανεξέλεγκτη, πόσους νεκρούς παραπάνω θα είχαμε; Υποθέτω ένα +20%, και ίσως η υπόθεσή μου να είναι υπερβολική· ίσως να είχαμε ακόμα λιγότερους νεκρούς. Αλλά ας πούμε ένα +20%. Δηλαδή, εκεί που τώρα έχεις 500 νεκρούς, τότε θα είχες 600.

Βέβαια, δεν είναι καλό άνθρωποι να πεθαίνουν, έτσι; Όμως, είτε θέλεις είτε όχι, πάντα άνθρωποι θα πεθάνουν από κάτι. Ο θάνατος είναι μέρος της πραγματικότητας που όλοι βιώνουμε· δεν μπορείς να τον αποφύγεις. Είναι, ίσως, από τις λίγες σταθερές αξίες εδώ πέρα.

Παίρνουν μέτρα, λοιπόν, που γλιτώνουν, ας πούμε, 20% παραπάνω νεκρούς, αλλά προκαλούν ζημιά μέσα στην κοινωνία η οποία είναι πολύ χειρότερη από το αν είχαμε αυτούς τους +20% νεκρούς. Με τα μέτρα που παίρνουν, έχουμε νεκρούς από άλλες αιτίες – πχ, αυτοκτονίες ή άλλες ασθένειες που παραγκωνίζονται «λόγω κορονοϊού» – και δημιουργείται μια αποδιοργάνωση και γενικευμένη καταστροφή που θα έχει αντίκτυπο για πολλά χρόνια.

Τα μέτρα που παίρνουν κάνουν την κατάσταση χειρότερη, κι αυτό είναι παγκόσμιο, και φαίνεται με κάθε μέρα που περνά. Δες πώς ήταν τα πράγματα ένα χρόνο πριν. Τώρα είναι μακράν χειρότερα· δεν είναι καλύτερα.

Πιο καλά να είχαν αφήσει την πανδημία ανεξέλεγκτη και τους πολίτες να τη διαχειριστούν οι ίδιοι όπως νόμιζαν.

Το μόνο που μπορεί να υποθέσει κανείς είναι ότι διοικούμαστε ή από ανίκανους ή από παράφρονες ή από απατεώνες.

*

Φταίει και ο κόσμος, όμως.

Σοβαρά;

Ναι, σοβαρά.

Βλέπεις μέσα σε ανοιχτούς δρόμους να περιφέρονται με μάσκες σηκωμένες ώς το μέτωπο. Και τι μπορεί να κολλήσουν μες στον ανοιχτό δρόμο; Τίποτα. Το μικρόβιο δεν είναι στον αέρα· αν ήταν, θα είχαμε ήδη κολλήσει όλοι. Η υφασματίνη μάσκα εξυπηρετεί μόνο για να σταματά τα σταγονίδια όταν κάποιος βήχει μπροστά σου· τίποτα περισσότερο.

Θα μου πεις, τώρα, είναι και θέμα νομικό. Σου λέει πως θα φας πρόστιμο αν δεν φοράς μάσκα. Αλλά, εντάξει, δεν είναι ανάγκη να την έχεις σηκωμένη και ώς το μέτωπο συνέχεια. Προσωπικά θέλω να αναπνέω κανονικά όταν βαδίζω· το να μην αναπνέεις κανονικά είναι καταστροφικό. Τόσο καιρό που βαδίζω σε ανοιχτούς δρόμους με χαμηλωμένη μάσκα δεν έχω πάθει τίποτα, ούτε νομίζω ότι θα πάθω τίποτα από αυτό. Πιο πολλές πιθανότητες θα είχα να πάθω κάτι αν δεν ανέπνεα κανονικά.

Και με εκπλήσσει που βλέπω τόσους πολλούς να έχουν τις μάσκες ώς το μέτωπο. Νομίζεις ότι αυτοί οι άνθρωποι ζουν μέσα σ’ένα κακό όνειρο από το οποίο δεν μπορούν να ξεφύγουν. Τους είπαν «φοράτε μάσκες» στις τηλεοράσεις και φοράνε μάσκες. Δεν το αμφισβητούν, δεν το ψάχνουν. Δρουν αυτοματοποιημένα. Και δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που το κάνουν. Συνεχώς γίνεται αυτό το αυτοματοποιημένο πράγμα.

Μου θυμίζει ορισμένα πειράματα των Γνωστικών τα οποία έχουν να κάνουν με την κοινωνική συμπεριφορά. Εξάπλωσε μια ιδέα ως γενική αλήθεια, κι ακόμα και μαλακία να είναι, ο κόσμος θα συμπεριφέρεται με αλλαγμένο τρόπο.

Ορίστε το παράδειγμα: κορονοϊός.

Τι είναι αυτό που ακούω; Κάποιους Γνωστικούς να γελάνε;

Ίσως όντως αυτούς τους ανθρώπους να τους διοικούν παράφρονες ή ανίκανοι ή απατεώνες. Αλλά ίσως, επίσης, να τους αξίζει να τους διοικούν τέτοιοι, αφού δεν ξυπνάνε από το κακό όνειρο που επιμένουν να ονειρεύονται.

Αν δεν συνέλθουν κάποια στιγμή σύντομα δεν νομίζω ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί μέσα στα επόμενα χρόνια. Ούτε τα εμβόλια δεν θα τους σώσουν ούτε τίποτα. Γιατί το βασικό πρόβλημα εδώ δεν είναι η ίδια η πανδημία· είναι η διαχείριση της πανδημίας ως επικοινωνιακό/πολιτικοκοινωνικό τέχνασμα.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]